दोन्ही हातात रत्ने धारण करणारी बुद्धीची देवता. तो देवात पूजला जाणारा पहिला आहे. कोणतेही काम त्याच्या पहिल्या वंदनानंतरच सुरू होते. त्याच्या कृपेने कुटुंबावर येणारी सर्व संकटे दूर होतात. गणेशाशिवाय कोणत्याही घरात लक्ष्मीचा प्रवेश होत नाही. लक्ष्मी आणि गणेश या दोघांनी एकत्र घरात प्रवेश केल्याने कुटुंबाला सुख-समृद्धी मिळते.

सर्व धार्मिक कार्यात कलशाचे खूप महत्त्व आहे. उदाहरणार्थ, शुभ कार्य, नवीन व्यवसाय, नवीन वर्षाची सुरुवात, गृहप्रवेश, नवीन घरात प्रवेश करण्यापूर्वी, नवीन घर भाड्याने घेण्यापूर्वी किंवा भाड्याच्या घरात प्रवेश करण्यापूर्वी, दिवाळी पूजा, यज्ञ-विधी, दुर्गापूजा इत्यादी प्रसंगी प्रथम कलशाची स्थापना केली जाते. शास्त्रानुसार कलश हे सुख, समृद्धी, संपत्ती आणि शुभेच्छांचे प्रतीक मानले जाते.